Het Charles Hennenpark

Een vijftal straten in Eikenderveld zijn genoemd naar bekende Nederlandse componisten, te weten de Diepenbrockstraat, de Sweelinckstraat, de Valeriusstraat, de Pijperstraat en de Gebroeders Hennenstraat.

Van het grasveld bij deze laatste straat is op initiatief van Huub Ortmans en Erik de Ruiter een park gemaakt; het Charles Hennenpark. Ontworpen door buurtbewoners samen met de kinderen van basisschool Eikenderveld. Het park is in april 2025 officieel geopend door wethouder Marco Peters.

Charles Hennen was een befaamd violist, componist en oprichter van de Heerlense muziekschool waar hij zelf van 1910 (jaar van oprichting)  tot 1932 directeur was. 

In het park staat ook een cortenstalen silhouet van een gezin met hond. Het monument is een eerbetoon aan Harry Franz (☆1931 — †2023) die meer dan 29 jaar voorzitter was van de buurtvereniging “Trots Op Eikenderveld”.

Het boomkunstwerk in de vorm van een saxofoon (met hoofd) is gemaakt door kunstenaar Roel van Wijlick. De esdoorn vormde een gevaar voor de omgeving en moest verwijderd worden. De avond voordat het laatste deel van de boom omgezaagd zou worden, hebben buurtbewoners bedacht dat het wel mooi zou zijn als er een kunstwerk van de dikke stam gemaakt zou worden. 

Meer informatie over de familie Hennen

De gebroeders Hennen waren 19e-eeuwse musici en componisten met hun oorsprong in Heerlen. Hun vader, Henri Joseph Hennen (een klokkenmaker en amateurviolist), kreeg vijf zonen van wie er vier professioneel muzikant werden:

  • Hubert Jozef Arnold Hennen (1820–1901) – Organist en pianist.
  • Mathieu Hennen – Violist en muziekdocent.
  • Arnold Hennen – Pianist.
  • Hubert Frederik Hennen (1830–1909) – Bekend violist en componist.

Charles Marie Arnold Hennen

De familietraditie werd voortgezet door Charles Marie Arnold Hennen (☆1861 – †1953), de zoon van Hubert Frederik Hennen. 

Charles kreeg zijn eerste vioollessen van zijn vader en studeerde aan het conservatorium in Antwerpen. Hij was een internationaal actieve, zeer succesvolle top-violist, muziekpedagoog en componist van diverse muziekwerken. Hij was onder andere concertmeester bij de Nationale Opera van Antwerpen.

Rond 1909, hij was toen 48 jaar, trok Hennen zich terug uit het actieve concertleven en ging hij met zijn gezin in het huis Strijthagen tot Welten in Heerlen wonen.

In 1910 stichtte Hennen de Heerlense Muziekschool en was er directeur tot 1932. Daarna bleef hij actief in de muziek en was o.a. erevoorzitter T.O.G. en mannenkoor Welten. Op zijn negentigste verjaardag ontving Hennen de zilveren erepenning van de gemeente Heerlen.

Eerbetonen

Omdat er geen Charles Hennenstraat is in Heerlen maar wel een gebr. Hennenstraat heeft men gedacht dat er een park naar hem genoemd moest worden.

In 1986 is het Charles Hennen Concours opgericht; een internationaal kamermuziekconcours voor jonge strijkers.

Het Charles Hennen Concours fuseerde in 2013 met het Orlando Festival. Daarna werd gedurende enkele zomers het Orlando Concours georganiseerd. Helaas hield het concours in 2018 op te bestaan.

De broer van Charles

Henri Hubert Robert Adam Hennen (☆1874 — †1948) begon in 1922 een Steenkolen Groothandel onder de naam A. Hennen en Co. gevestigd aan de Kempkensweg 1 te Heerlen, dat was overigens ook zijn woonadres.

Het magazijn lag aan de Eikenderweg 18. Later verhuisde het bedrijf naar de Parallelweg 47 waar het naast kolen ook functioneerde als benzine- en oliehandel.

Henri Hennen was in 1925 een van de oprichters van de “Stichting Stadsschouwburg Heerlen” en werd de directeur van de schouwburg aan de Klompstraat. Hij heeft zich intensief ingezet voor het bevorderen van de cultuur in Heerlen.

Kasteelruïne Schaesberg

Kasteel Schaesberg

Net over de Heerlense gemeentegrens, bij de wijk Meezenbroek, ligt de ruïne van Kasteel Schaesberg. Wie hier rondloopt, wandelt door de resten van een van de mooiste kastelen uit de regio, waar ooit de heren van Schaesberg woonden.

De heren van Schaesberg

De eerste vermeldingen van een versterkt huis op deze plek stammen uit de 14e eeuw. Waarschijnlijk was het een eenvoudige woontoren of een houten mottekasteel dat bewoond werd door Coenraad van Schaesberg, de vroegst bekende (kasteel)heer van Schaesberg.

Zijn zoon Johan trouwde met Gertrud van Retersbeek. Dit huwelijk bleef kinderloos, waardoor het geslacht in de vroege 15e eeuw uitstierf. 

De broer van Gertrud, Willem II van Retersbeek, nam alle bezittingen en de familienaam Van Schaesberg over en maakte van de twee familiewapens één wapen. Hij noemde zich Willem van Retersbeek, genaamd van Schaesberg. Na een tijdje werd dat Willem van Schaesberg.

In 1571 heeft de achterkleinzoon van Willem van Schaesberg, Johan van Schaesberg opdracht gegeven voor de bouw van een nieuw en voornaam huis in de Maaslandse renaissancestijl, met hoge trapgevels en een toren met een vaste trap (geen ladder) waarin de entree lag. De dikke muren bestonden uit baksteen, afgewisseld met speklagen van natuursteen, kenmerkend voor deze bouwstijl. Het was een huis om mee te pronken.

Zijn zoon Frederik breidde het kasteel uit met een vierkante toren en twee vleugels die samen een binnenhof met zuilengalerij omsloten.  De U-vormige kasteelhoeve, ook wel voorburcht genoemd, verrees rond 1650 onder Johan Frederik. Het kasteel kreeg zo zijn definitieve vorm als waterburcht. Naast de kasteelhoeve liet hij de Leenderkapel en de Sint-Barbarakapel bouwen, en ook de hoeves Kakert en Leenhof. Hij legde bovendien de basis voor de parochiekerk van Schaesberg, die zijn kleinzoon in 1699 voltooide.

De laatste kasteelheer

Frederik Sigismund Theodoor was de laatste adellijke bewoner. Hij was kanunnik en bleef ongehuwd. In 1720 stelde zijn familie hem onder curatele vanwege krankzinnig gedrag. Hij stierf in 1733 kinderloos. De bezittingen gingen over op erfgenamen in Venlo die het beheer overlieten aan een rentmeester.

Verval

Na de Franse tijd (1795 – 1814) raakte het kasteel steeds verder in verval. In 1888 was de burcht vervallen maar wel nog in tact, toen enkele jaren later het dak instortte kregen weer en wind vrij spel en brokkelden de muren verder af. 

In de tweede helft van de jaren zestig van de vorige eeuw werd de door brand en vandalisme gehavende voorburcht (kasteelhoeve) met en met gesloopt.

De herbouw

In 2012 startte de herbouw, met als primaire doel het kasteel en de bijbehorende hoeve op ambachtelijke en wetenschappelijk verantwoorde wijze te herstellen. Kunsthistorisch is de herbouw van waarde, omdat Kasteel Schaesberg een van de weinige Maaslandse renaissance bouwwerken van deze aard in Nederland was.

Even belangrijk was het aanbieden van ambachtelijke scholing en educatie aan jonge vaklieden, studenten en vrijwilligers.

Eind 2023 hield de Stichting Landgoed Slot Schaesberg op te bestaan toen de gemeente Landgraaf de ruïne heeft gekocht om een faillissement van de Stichting te voorkomen.De gemeente is sindsdien op zoek naar een koper die het slot wil overnemen en het verder wil afbouwen. Vraagprijs €480.000.

De kasteelruïne Schaesberg is nog steeds open voor bezoekers en er kunnen, op afspraak, rondleidingen worden geboekt.

La Diligence

Als aankleding voor Bar-dancing La Diligence kocht eigenaar Chris van Tilburg een oud rijtuig (koets).  Op 26 januari 1973 opende La Diligence (voor intimi De Dili) haar deuren aan de Zandweg 179 te Heerlen.

Vele bekende groepen hebben er sindsdien opgetreden, denk aan bands als Pussycat, Dizzy Mans Band, Tumbleweeds, BZN en The Cats. Vooral met The Cats had eigenaar Van Tilburg een speciale band. Voor het 10 jarig bestaan van de dancing liet hij door Arnold Mühren van The Cats een Engelse versie maken van het lied “De postkoets” van de Selvera’s (1957). Van het nummer met de titel “La Diligence”, (uiteraard) gezongen door The Cats, werden enkele duizenden platen geperst, die met kerstmis (1982) als relatiegeschenk werden uitgedeeld. Toen de single ook bij radiozender Hilversum 3 met enthousiasme werd ontvangen besloot men het nummer landelijk uit te brengen.

Op de B-kant van de single stond het nummer “El Paso”. El paso was een discotheek gelegen aan de Bongerd, waar anno 2026 Mc Donalds gevestigd is. De eigenaar van deze disco was ook Chris van Tilburg.

De rijtuig collectie breidde zich uit en zo ontstond het Rijtuigen- en Rariteitenmuseum La Diligence. In een loods in het Schaesbergveld in Heerlen stonden een stuk of 50 koetsen te wachten om museum-klaar gemaakt te worden. Na het overlijden van Van Tilburg in 2004 is de collectie uiteen gevallen en zijn de 300 rijtuigen in november van dat jaar op een veiling verkocht.

Om meerdere redenen is “De Dili” in mei 1994 gesloten. Het Rijtuigen- en Rariteitenmuseum is open gebleven tot aan de dood van Chris van Tilburg in mei 2004.

Sinds juni 2023 is op deze plek het Boscafé La Diligence gevestigd dat zich richt op wandelaars van het Imstenraderbos.

Peppermill

Het uit 1799 stammende herenhuis Soureth (Beitel 90) was een landhuis met een gesloten hoeve, gelegen aan de rand van industrieterrein De Beitel. 

Op 13 augustus 1980 openden  Jules Otten en Frans Raeven in dit historische herenhuis de megadiscotheek De Peppermill waar maar liefst 6000 mensen tegelijk konden feesten in 6 verschillende zalen met iedere een eigen muziekstijl (pop, rock, house, trance hardcore en gabber). 

Bands als Spargo, Time Bandits, Kool & The Gang en Boney M hebben er opgetreden.  Nederland Muziekland en de Pin up club zijn er ook te gast geweest. Zelfs onze koning, toen nog prins, heeft er eens een “cola” gedronken aan een van de 21 bars.

Tijden veranderen en zo veranderde ook de manier van uitgaan waardoor de megadisco genoodzaakt was om in mei 2014 de deuren voorgoed te sluiten. Sinds 2021 staat Casino Peppermill op de gevel.

Van het Höfke van Antonius naar Santiago de Compostela

Pelgrims vertrokken vroeger vanuit hun woonplaats in zuidelijke richting en wandelden dan van kerk naar kerk. Onderweg ontmoeten ze andere pelgrims die hetzelfde doel hadden. Daardoor ontstonden de wandelpaden naar Santiago de Compostela in Spanje.

Het Jacobspad is zo een wandelpad dat deel uitmaakt  van het wandelnetwerk naar het Spaanse bedevaartsoord. De naam is afkomstig van apostel Jacobus de meerdere (Sint-Jacob), hij is de beschermheilige van de pelgrims.

Het symbool van Sint Jacob is de Jacobsschelp. Toen na zijn gewelddadige dood in 44 nC, het lichaam per boot naar Spanje werd gebracht, is de kist met de stoffelijke resten in een storm van boord geslagen. Toen enkele dagen later de kist op wonderbaarlijke wijze aanspoelde in Spanje was deze bedekt met schelpen die men vanaf toen Jacobsschelpen heeft genoemd, aldus de legende.

Santiago de Compostela betekent letterlijk “Sint Jacob van het sterrenveld”. Met het sterrenveld bedoelt men het veld waar, op  aanwijzing van een heldere ster, in de 9e eeuw het graf van San Tiago (Sint Jacob) werd aangetroffen. Later (vanaf 1075) is op die plek een kathedraal gebouwd. 

Santiago gangers namen/nemen na een voltooide pelgrimstocht een Jacobsschelp mee van het strand als bewijs dat ze de tocht volbracht hadden/hebben.

In Nederland kennen we twee (drie) Jacobspaden:

Het noordelijke Jacobspad van Uithuizen (Groningen) naar Hasselt (Overijssel), dat ongeveer 200 km lang is. Het zuidelijke, “Jacobspad Limburg” loopt van Millingen aan de Rijn (Gelderland) naar Eijsden (Zuid Limburg) en is ongeveer 220 km lang. Het Friese “Jabikspaad” loopt van Sint Jacobiparochie (aan de Waddenkust) naar Hasselt (Overijssel) en heeft een lengte van 150 km. Tussen Hasselt en Millingen zal vast ook een historische wandelverbinding zijn geweest waar lokale wandelpaden op aansloten. Vanaf Eijsden krijgt het Jacobspad Limburg de naam  “via Mosana”

In Zuid Limburg hebben we o.a. de Via Coriovallum, dat is een wandelroute van ongeveer 100 km die gezien kan worden als een oefenwandeling voor het grote werk. Het grote werk begint dan in Spaubeek waar de Via Coriovallum aansluit op het Jacobspad Limburg, dat een deel is van El Camino (met El Camino wordt de weg naar Santiago bedoeld). De afstand van Spaubeek naar Santiago de Compostela via de historische pelgrimsroute bedraagt 2450 km. (dat zijn 123 wandeldag van gemiddeld 20 km per dag)

Ons eigen Höfke van Sint Antonius is een rust- en bezinningsplek op de Via Coriovallum wandelroute  en de Pancratiuskerk is een stempelpost.

Boven de noordelijke ingang van de Pancratiuskerk staat een beeldje van Jacobus de Meerdere dat door Peter Schunck aan de kerk is geschonken uit dankbaarheid voor een geslaagde voettocht naar Santiago de Compostela.

Met dank aan Gitte die mij op weg heeft geholpen.

’t Bakkes va Welte

De Loorenhof

In 1989 heeft Funs Vandenboorn het plan opgevat een hoogstamboomgaard aan te leggen met oude appel-, peren-, pruimen- en kersen rassen.

Dankzij sponsors en subsidies konden er meer dan 100 hoogstamfruitbomen worden geplant op een braakliggend weiland van de gemeente Heerlen. De boomgaard kreeg de naam: de Loorenhof en werd door vrijwilligers gerund. De jaarlijkse oogst werd verkocht aan liefhebbers.

Rond de eeuwwisseling ontstond het idee om bij de Loorenhof een traditioneel bakhuis (bakkes) te bouwen. 

Het dorp Welten kende vroeger wel 20 bakhuizen waar wekelijks broden en vlaai werden gebakken. De Weltenaren stonden zelfs bekend als “de vlavrèters”.  Carnavalsvereniging De Vlavrèters houdt die naam nog in leven.

In 2015 startte de bouw van het in vakwerk uitgevoerde bakkes en vanaf 25 juni 2017 worden er in de houtgestookte bakoven regelmatig vlaaien gebakken met het meel uit de Weltermolen. Het onbespoten fruit is uiteraard afkomstig uit de eigen boomgaard waar wat schapen en runderen grazen.

Tijdens de bakdagen komen er meer dan honderd mensen bij elkaar voor een kopje koffie met een lekker stuk vers gebakken vlaai. Ook rond feestdagen als Palmpasen, Pasen, Kerstmis, Vastenavond en Sint-Maarten worden bakdagen georganiseerd, evenals bij de jaarlijkse fruitoogst.

Het bakhuis en de boomgaard worden onderhouden door de Stichting De Loorenhof, die volledig op vrijwilligers draait.

“Vla is om te delen” luid de tekst op het beeld dat Sint Martinus voorstelt die niet zijn mantel maar een vlaai doormidden snijdt. Beeld is gemaakt door Marcel Hazen

Hoeve De Rousch

De Rousch aan de Kloosterkensweg 17 in Welten is een Rijksmonument 21267

In 1381 werd Reinier van den Esschen beleend met het leengoed hoeve De Rousch en in 1389 werd dat Reinier van den Nieuwenborch.
Het pand heette in die tijd “Wildenbroeck” en later Hoeve De Rousch. De naam is ontleend aan het ruisende water van de Geleenbeek en de ruisende bladeren van de hoge bomen.

In 1537 was dit leengoed van Johan van Benzenraadt.  In 1548 werd het, door te trouwen met Elisabeth van Benzenrade, eigendom van Jan van Swartsenberg. Het bleef meer dan honderd jaar eigendom van deze familie.
Aan het einde 18e eeuw werd het bezit bij de Familie Veugen en in het begin van de 19e eeuw was de familie Nijpels de eigenares.

In 1963 werd de hoeve met de grond verkocht aan de gemeente Heerlen, tot dan toe was het een agrarisch bedrijf geweest. De gemeente bouwde op het land de autosnelweg, de psychiatrische inrichting Welterhof en het Wever ziekenhuis.

De hoeve zelf werd daarna weer verkocht aan Charlotte en Giel Beckers die in 1965 restaurant en evenementenlocatie Auberge De Rousch openden en in de jaren 70 was er op diezelfde locatie ook nog manege De Rousch.

Tegen de schilderachtige hoeve uit 1859 werd in 1998 een wintertuin en het aluminium paviljoen gebouwd naar een ontwerp van Teeken Beckers Architecten BV en in december 2019 kocht familie Beckers  de voormalige “Zusterflat” uit 1956  aan de Henri Dunantstraat 1. waar, na een ingrijpend verbouwing, in januari 2021 Hotel de Rousch werd geopend.

Hitjesvijver

Vredig graasden de “gepensioneerde pitpony’s” (mijnpaarden) in de voormalige, met bronwater volgelopen zand- en grindgroeve van de familie Mertens. Deze Shetlandpony’s hadden in de steenkoolmijnen de kolenwagens voortgetrokken.  Dit sterke paardenras was oorspronkelijk afkomstig van Shetland, deze eilandengroep werd vroeger in Nederland Hitland genoemd en de paarden noemde men daarom Hitjes.

Op zaterdag 10 juni 1933 werd het natuurbad “De Hitjesvijver” van Dhr. F. Th. Voncken, op Heerlerheide officieel geopend.  Bij de zwemvijver, gelegen aan de Kampstraat, stond een houten woonhuis met café en terras. Vanwege de drie schichten in de opliggende mijnen draaide het café zomer en winter op volle toeren en was het 20/7 geopend, slechts vier uurtjes per dag was de deur op slot. Mijnwerkers kwamen na het werk rechtstreeks naar het café voor onder andere tabak, Kwatta-chocolade of een borrel.

Vanaf 1935 exploiteerde Jan Rutten en zijn echtgenote Lisa Mertens de zwemvijver van Dhr. F. Th. Voncken om deze in 1938 volledig over te nemen.

Schoolklassen konden gratis gebruik maken van de douches (gesubsidieerd) en onder druk van de Katholieke kerk moesten mannen en vrouwen gescheiden zwemmen. Dat had een positieve uitwerking op de omzet van het café want de regel was dat er afwisselend twee uur gezwommen mocht worden. 

Toen Rutten het toestond dat er gemengd werd gezwommen werd hij voor de rechter gedaagd en werd hij, na herhaaldelijk in hoger beroep te zijn gegaan, door het hoge gerechtshof in s’ Hertogenbosch in het gelijk gesteld. Heerlen was de eerste plaats in Limburg waar gemengd zwemmen werd toegestaan.

Twee gediplomeerde badmeesters (de tweeling Boonen) hielden de zwemmers in de gaten, iets dat op warme dagen geen overbodige luxe was. Bovendien gaven de badmeesters zwemlessen en werden er ieder seizoen meer dan 100 zwemdiploma uitgereikt. Ondanks dat hebben er ook een paar drama’s plaatsgevonden, zo is er in augustus 1939 een 14 jarig meisje verdronken en op 31 juli 1943  een 24 jarige mijnwerker.

In 1941 werd het zwembad gemoderniseerd met wasgelegenheden en douches,  een aflopende diepte tot 2,75 meter en een kinderbad dat middels een muur gescheiden was van het grote bad. Niet alleen de vijver zelf maar ook de omliggende paden en het terrein werden aangepakt. (Het was toen nog een natuurbad).

In de Tweede Wereldoorlog werd de Hitjesvijver door de Duitsers bezet  en maakte Lisa van de nood een deugd door haar waren aan de Duitsers te slijten voor Reichsmarken.  De soldaten konden zich wassen bij de douches en namen ook weleens een duik in het zwembad. In 1944 deden de Amerikaanse geallieerden precies hetzelfde.

Ook de  waterkwaliteit werd nauwlettend in de gaten gehouden, vooral als het zwembad druk bezocht werd. Als de waterkwaliteit niet goed was, werd het zwembad gesloten totdat het euvel verholpen was. In het ergste geval werd het bad leeggepompt door de brandweer om vervolgens weer met helder, steenkoud bronwater gevuld te worden.

In 1958 maakte Jan Rutten er een echt zwembad van met een diep en ondiep bad en apart kinderbad, met betonnen wanden en een aflopende betonnen vloer.  Het houten café en woonhuis werden vervangen door stenen gebouw en de ingang kwam aan de Willem Barentszweg te liggen. De opening op 16 mei 1959 werd groots gevierd met een receptie in het restaurant en de Koninklijke fanfare St. Joseph van Heerlerheide zorgde voor de muzikale omlijsting  De jaarlijkse opening van het zwemseizoen werd nooit op 10 mei gevierd. “Dat is de dag dat de Preuse binnenvielen, dat is geen feestdag”, aldus Jan Rutten.

Bij de Hitjesvijver werden ook feest- en dansavonden, recepties, vergaderingen en koffietafels gehouden. In 1934 werd er al een zwemclub opgericht en in de jaren zestig was het de thuisbasis van  een zwem- en polovereniging. De Modelscheepsbouw Vereniging De Hitjesvijver hield er in de jaren tachtig bijeenkomsten en demonstraties, net zoals de politiehonden bond E.Z.L.B dat in 1939 deed.

In de jaren zeventig is het bedrijf overgenomen door dochter Maria en haar man Ger Niemant. Zij maakten toen al kamperen in de weilanden mogelijk. Vanwege de enorme concurrentie van gesubsidieerde zwembaden werd zwembad de Hitjesvijver in 1978 gesloten en werd het terrein ingericht als een camping. Anno 2026 heeft Camping De Hitjesvijver staanplaatsen voor tenten, caravans en campers, chalets en heet het café,  Brasserie 1910 (het geboortejaar van Jan Rutten). Een klein zwembad voor de campinggasten is gebleven.

Lucius en Amaka

Op 14 juni 2025 was de grote dag, na 19 eeuwen kwam de droom van Lucius uit: hij trouwde met zijn geliefde  Amaka. Voordat reuzin Amaka ingeschreven werd in het stadsregister werd zij door deken Bouman op het Van Grunsvenplein gezegend samen met alle andere aanwezige reuzen en reuzinnen om vervolgens, door burgemeester Roel Wever persoonlijk, voor het raadhuis aan de Geleenstraat ingeschreven te worden in het stadsregister van Heerlen. Ook de “pleegvader” van Lucius en Amaka, de voorzitter van het Collegium Stadsreus Lucius, John Bour zette zijn handtekening op het inschrijfformulier. Daarna trok een stoet van tachtig reuze gasten aan het verloofde stel voorbij om zich op het Pancratiusplein op te stellen voor de huwelijksceremonie. Uiteraard waren er ook twee getuigen aanwezig, te weten reuzin Gerarda uit Geraadsbergen en stadsreus Gigantius* uit Maastricht.Als bijzondere ambtenaar van de burgerlijke stand heeft wethouder Jordy Clemens, Amaka en Lucius in de echt verbonden, waarna de huwelijksklokken van de Sint Pancratiuskerk geluid werden.

De eerste reuzenpoppen werden al in de late 12e eeuw in religieuze optochten in Spanje meegevoerd. Ze moesten bijbelverhalen aanschouwelijk maken voor de veelal ongeletterde bevolking. Het fenomeen verspreidde zich vervolgens door heel Europa. Vanaf de vijftiende eeuw zien we ook mythologische reuzen zoals Hercules en lokale figuren en fabeldieren in optochten zoals bijvoorbeeld het Ros Beiaard (België). De reuzen Lucius en Amaka zijn typische Heerlense reuzen.

In 1971 werden bij een archeologische opgraving aan de Putgraaf de resten gevonden van een Romeinse pottenbakkersoven. In de oven die geëxplodeerd bleek te zijn vond men o.a. de resten van een kruik. Toen deze resten jaren later onderzocht werden bleek er een inscriptie op de kruik te zijn aangebracht.

De inscriptie luidt, vrij vertaald vanuit het latijn, als volgt:

Lucius Ferenius heeft voor Amaka deze kruik ge­maakt.

Lucius wijdt (deze kruik) aan de goede god van Fere(s)ne(?) zijn geboorteplaats

Lucius genaamd Metcius maakte deze (kruik) in zijn bedrijf.

Ook het latijnse alfabet was in de kruik gekrast (de letter i was Lucius echter vergeten)

Uit de naam Lucius Ferenius is af te leiden dat het om een inheems persoon gaat. Romeinse burgers hadden namelijk drie namen. Ferenius geeft aan dat zijn geboorteplaats Feresne was (Dilsen, Belgie). Ook Amaka was inheems.Metcius was de naam die hij had in zijn geboortedorp. Dat Lucius Latijn kon schrijven is opmerkelijk te noemen voor een pottenbakker en de inscriptie en de wijding aan de god van Feresne maakten de kruik magisch. Misschien was de kruik wel als offer bedoeld opdat Amaka verliefd zou worden op Lucius. Aan de vorm van de kruik is af te leiden dat die gemaakt is tussen 125 en 150 na Chr. Lucius Ferenius en Amaka zijn daarmee de oudste bewoners van Coriovallum waarvan de naam bekend is.

Tijdens de reuzenoptocht van 1978 in Maastricht kwam beeldend kunstenaar  Hubert Bour (1941 – 2017) uit het Heerlense Eikenderveld, op het idee dat ook Heerlen een stadsreus moest hebben. In 1980 vroeg Dhr Bour bij de gemeente subsidie aan voor het maken van een reus, maar dat werd helaas afgewezen. Het idee bleef sluimerend op de spreekwoordelijke plank liggen totdat Dhr. Bour het plan in 1996 met eigen middelen realiseerde. De reus die hij maakte stelde de Romeins pottenbakker Lucius Ferenius Metcius voor. Hij werd in 1997 officieel in het stadsregister van Heerlen ingeschreven.

Daar was hij dan: een reus van vijf meter dertig hoog met de kruik, met de in het Latijn ingekraste liefdesverklaring in zijn rechterhand.  De kop van de reus werd uitgevoerd in piepschuim waarop een laag modelleerklei werd aangebracht met daar overheen een coating. De kop wordt gedragen door een stalen frame en staat op wielen. Over het frame hangt een Romeinse toga.

Na het overlijden van Hubert Bour in 2017 bleef de reus verweesd in Eikenderveld achter. Op 11 mei 2019, aan het einde van de Romeinse week, werd Lucius, door de weduwe Riet Bour Doveren, op feestelijke wijze overgedragen aan het Thermenmuseum (nu Romeins Museum) en begon er een nieuw hoofdstuk in zijn reuze leven. Weduwe Bour vroeg twee oud-leden, van de stichting Collegium Stadsreus Lucius, Paul Geelen en John Bour, om een doorstart te maken. Die doorstart lukte en Lucius werd een graag geziene gast bij reuzeoptochten in binnen- en buitenland.

Maar daarmee is het verhaal nog niet klaar, zult u als goed oplettende lezer opmerken. De toegewijde vrijwilligersgroep wilde meer, ze wilden om het plaatje compleet te maken nog een tweede pop, de reuzin Amaka.

Amaka (haar hoofd en handen) is gemaakt door kunstenaar Cyriel Laudy, het schilderwerk is gedaan door Mareike de Wit. Zoals jullie al hebben kunnen lezen is zij op 14 juni 2025, op haar trouwdag, onthuld en gezegend en daarmee is de droom van Lucius waarheid geworden.

*  Gigantius dateert oorspronkelijk uit 1550 als Karel V, zijn zoon Philips II tijdens de “byde incomste” aan de stad Maastricht voorstelde. Bij de stadspoort staat een reuzenpop , een germaanse krijger,  die het volk van Maastricht moet voorstellen met aan de riem twee zakjes met twee kleine poppen die de machthebbers voorstellen te weten de prins-bisschop van luik en de Hertog van Brabant (Karel V). Het volk heeft de machthebbers in de zak; de macht is aan het volk.

In 1968 toen dit stukje geschiedenis bekend werd, is de reus Gigantius nieuw leven ingeblazen en in 1977 ingeschreven in het stadsregister van Maastricht.