Hitjesvijver

Vredig graasden de “gepensioneerde pitpony’s” (mijnpaarden) in de voormalige, met bronwater volgelopen zand- en grindgroeve van de familie Mertens. Deze Shetlandpony’s hadden in de steenkoolmijnen de kolenwagens voortgetrokken.  Dit sterke paardenras was oorspronkelijk afkomstig van Shetland, deze eilandengroep werd vroeger in Nederland Hitland genoemd en de paarden noemde men daarom Hitjes.

Op zaterdag 10 juni 1933 werd het natuurbad “De Hitjesvijver” van Dhr. F. Th. Voncken, op Heerlerheide officieel geopend.  Bij de zwemvijver, gelegen aan de Kampstraat, stond een houten woonhuis met café en terras. Vanwege de drie schichten in de opliggende mijnen draaide het café zomer en winter op volle toeren en was het 20/7 geopend, slechts vier uurtjes per dag was de deur op slot. Mijnwerkers kwamen na het werk rechtstreeks naar het café voor onder andere tabak, Kwatta-chocolade of een borrel.

Vanaf 1935 exploiteerde Jan Rutten en zijn echtgenote Lisa Mertens de zwemvijver van Dhr. F. Th. Voncken om deze in 1938 volledig over te nemen.

Schoolklassen konden gratis gebruik maken van de douches (gesubsidieerd) en onder druk van de Katholieke kerk moesten mannen en vrouwen gescheiden zwemmen. Dat had een positieve uitwerking op de omzet van het café want de regel was dat er afwisselend twee uur gezwommen mocht worden. 

Toen Rutten het toestond dat er gemengd werd gezwommen werd hij voor de rechter gedaagd en werd hij, na herhaaldelijk in hoger beroep te zijn gegaan, door het hoge gerechtshof in s’ Hertogenbosch in het gelijk gesteld. Heerlen was de eerste plaats in Limburg waar gemengd zwemmen werd toegestaan.

Twee gediplomeerde badmeesters (de tweeling Boonen) hielden de zwemmers in de gaten, iets dat op warme dagen geen overbodige luxe was. Bovendien gaven de badmeesters zwemlessen en werden er ieder seizoen meer dan 100 zwemdiploma uitgereikt. Ondanks dat hebben er ook een paar drama’s plaatsgevonden, zo is er in augustus 1939 een 14 jarig meisje verdronken en op 31 juli 1943  een 24 jarige mijnwerker.

In 1941 werd het zwembad gemoderniseerd met wasgelegenheden en douches,  een aflopende diepte tot 2,75 meter en een kinderbad dat middels een muur gescheiden was van het grote bad. Niet alleen de vijver zelf maar ook de omliggende paden en het terrein werden aangepakt. (Het was toen nog een natuurbad).

In de Tweede Wereldoorlog werd de Hitjesvijver door de Duitsers bezet  en maakte Lisa van de nood een deugd door haar waren aan de Duitsers te slijten voor Reichsmarken.  De soldaten konden zich wassen bij de douches en namen ook weleens een duik in het zwembad. In 1944 deden de Amerikaanse geallieerden precies hetzelfde.

Ook de  waterkwaliteit werd nauwlettend in de gaten gehouden, vooral als het zwembad druk bezocht werd. Als de waterkwaliteit niet goed was, werd het zwembad gesloten totdat het euvel verholpen was. In het ergste geval werd het bad leeggepompt door de brandweer om vervolgens weer met helder, steenkoud bronwater gevuld te worden.

In 1958 maakte Jan Rutten er een echt zwembad van met een diep en ondiep bad en apart kinderbad, met betonnen wanden en een aflopende betonnen vloer.  Het houten café en woonhuis werden vervangen door stenen gebouw en de ingang kwam aan de Willem Barentszweg te liggen. De opening op 16 mei 1959 werd groots gevierd met een receptie in het restaurant en de Koninklijke fanfare St. Joseph van Heerlerheide zorgde voor de muzikale omlijsting  De jaarlijkse opening van het zwemseizoen werd nooit op 10 mei gevierd. “Dat is de dag dat de Preuse binnenvielen, dat is geen feestdag”, aldus Jan Rutten.

Bij de Hitjesvijver werden ook feest- en dansavonden, recepties, vergaderingen en koffietafels gehouden. In 1934 werd er al een zwemclub opgericht en in de jaren zestig was het de thuisbasis van  een zwem- en polovereniging. De Modelscheepsbouw Vereniging De Hitjesvijver hield er in de jaren tachtig bijeenkomsten en demonstraties, net zoals de politiehonden bond E.Z.L.B dat in 1939 deed.

In de jaren zeventig is het bedrijf overgenomen door dochter Maria en haar man Ger Niemant. Zij maakten toen al kamperen in de weilanden mogelijk. Vanwege de enorme concurrentie van gesubsidieerde zwembaden werd zwembad de Hitjesvijver in 1978 gesloten en werd het terrein ingericht als een camping. Anno 2026 heeft Camping De Hitjesvijver staanplaatsen voor tenten, caravans en campers, chalets en heet het café,  Brasserie 1910 (het geboortejaar van Jan Rutten). Een klein zwembad voor de campinggasten is gebleven.